LỄ GIỖ 100 NGÀY ĐỨC TỔNG PHAOLÔ
Thanh Xá, Bảo Lộc, 18/6/2018

Theo văn hóa dân gian Việt Nam, thờ cúng vong linh người qua đời là để thoả nguyện tâm linh của người thân còn sống. Nhưng tại sao lại làm lễ giỗ 100 ngày ? Tùy phong tục địa phương, có nơi chỉ cúng giỗ 49 ngày (tức là lễ chung thất), vì theo thuyết của Phật giáo, qua 7 lần phán xét, mỗi lần 7 ngày đi qua một điện ở âm ty, vong hồn mới siêu thoát. Có nơi cúng giỗ 100 ngày (tức lễ tốt khốc nghĩa là thôi khóc), vì theo giải thích của các cụ ngày xưa thì trong thời gian 100 ngày này âm hồn vẫn còn phảng phất trong nhà chưa đi xa. Hết 100 ngày âm hồn mới về với tổ tiên.

Các cụ ngày xưa chọn 100 ngày nhằm giúp con cháu và người thân thôi khóc, lấy câu vận mệnh khuây dần nhớ thương, để trở về với sinh hoạt bình thường, chứ ngày xưa có những nhà kéo dài đến 3 năm, nhiều đêm ra đồng ấp mộ (ngủ ôm mộ), khóc ròng mãi, vừa hại sức khỏe vừa mất công ăn việc làm. Do đó, hết 100 ngày, tang gia hủy đốt các thứ thuộc phần lễ tang, bỏ bàn thờ tang, rước linh vị vào bàn thờ tổ tiên.

Mặc dù người Công giáo mỗi ngày đều cầu nguyện cho những người đã qua đời, nhưng với tinh thần hội nhập văn hóa, tại Việt Nam thường tổ chức lễ giỗ 100 ngày, dâng Thánh Lễ để cầu nguyện cho người thân mới qua đời.

Đức Tổng Phaolô, người thân của chúng ta, đã qua đời tại Rôma lúc 10 giờ 15 tối thứ ba, ngày 6 tháng 3, giờ Roma, tức là 4 giờ 15 phút sáng ngày 7 tháng 3 giờ Việt Nam, đến nay đã được 100 ngày.

Đức Tổng Giám mục Phaolô sinh ngày 11 tháng 11 năm 1944 tại Đà Lạt, thụ phong LM tại đây ngày 17 tháng 12 năm 1970. Năm 1999, ngài được Tòa Thánh bổ nhiệm làm Giám mục giáo phận Mỹ tho. 14 năm sau, ngài được bổ nhiệm làm Tổng Giám mục phó Tổng giáo phận Sàigòn. Sau khi ĐHY Phạm Minh Mẫn từ nhiệm, ngài trở thành Tổng Giám mục Sàigòn từ ngày 22 tháng 3 năm 2014 và từng giữ chức vụ Chủ tịch HĐGM Việt Nam nhiệm kỳ 2013-2016.

Cha Ignatiô Hồ Văn Xuân, được Đức Tổng Phaolô chọn làm Tổng đại diện, đã chia sẻ rằng: Cái chết của Ngài là cái chết rất đẹp. Roma chính là nơi Ngài học nhiều năm trước khi làm linh mục, sau này cũng đi họp nhiều lần với tư cách giám mục. Ngài ra đi tại chính thánh đô của Giáo hội. Chưa từng có Giám mục nào của VN đi Ad Limina mà chết ở đó, được ĐTC và ĐHY Quốc vụ khanh dâng lễ cầu nguyện”.

Cha Xuân cho biết: “Đức Tổng giám mục Bùi Văn Đọc đặc biệt quan tâm đến những người nghèo. Đầu tháng 11 vừa qua, Đức cha tổ chức bữa cơm cho 600 người nghèo và tặng quà cho họ. Ngài chăm lo đến tất cả các giới trong Tổng giáo phận. Việc Ngài làm âm thầm, ít ai biết. Đến cuối đời vẫn lo lắng, bận tâm về hoạt động của giáo phận”.

Đối với giáo phận Đà Lạt, sau khi thụ phong linh mục, cha Phaolô Bùi Văn Đọc lần lượt được bổ nhiệm làm giáo sư Tiểu chủng viện Simon Hòa (1970-1972), rồi Đại chủng viện Minh Hòa. Năm 1975, làm Giám đốc Đại chủng viện Minh Hòa và giữ chức vụ này đến năm 1995. Ngoài ra, ngài còn đảm nhiệm vai trò giáosư Thần học Tín lý tại Đại Chủng viện Sàigòn, Huế và Hà Nội. Từ năm 1995, ngài làm Tổng đại diện Giáo phận Đà Lạt dưới thời Đức Cha Bartôlômêô và Đức Cha Phêrô.

Đức Tổng Phaolô hưởng thọ 74 tuổi với 48 năm linh mục, trong đó có 19 năm giám mục. So với Chúa Giêsu hưởng dương 33 tuổi, làm mục vụ vỏn vẹn được 3 năm. Phải chăng Chúa Giêsu thua xa Đức Tổng? Thưa, điều quan trọng không phải là thời lượng sống mà là chất lượng sống để có thể nói được như Chúa Giêsu trước khi tắt thở: “Thế là đã hoàn tất” (Ga 19,30).

Điều đó xảy ra vào ngày Ngài bị treo trên thập giá. Nhiều người chế nhạo Ngài. Tay chân Ngài bị đinh nhọn cắm sâu. Đầu Ngài bị gắn vòng gai. Cạnh sườn Ngài bị mũi giáo đâm thâu, nước và máu chảy ra. Sau khi nhắp xong một chút dấm, Ngài đã thốt lên: “Thế là đã hoàn tất” (x. Ga 19,25-30). Tội lỗi con người đã được thứ tha. Ngài đã trả giá cho điều đó. Ngài là con chiên bị hiến tế. Ngài hoàn tất những gì Ngài khởi sự. Chiếc cầu kết nối con người với Thiên Chúa đã được xây xong. 

Như thế, cuộc đời mỗi người tuy dài ngắn khác nhau, nhưng quan trọng là biết được như Chúa Giêsu là “Mọi sự đã hoàn tất” (Ga 19,28), hoàn tất bổn phận của mình theo thánh ý Thiên Chúa, dù phải trả giá bằng đau khổ.

Đức Tổng đã hoàn tất cuộc sống trần thế này, và đã được Chúa gọi về. Chúng ta hợp ý với Đức Tổng để tạ ơn Thiên Chúa. Chúng ta cầu nguyện cho Đức Tổng và cầu nguyện với Đức Tổng, xin ngài bầu cử chúng Chúa cho chúng ta biết chu toàn bổn phận, không phải để được tiếng khen hay nhằm an thân, nhưng vì lợi ích của nhiều người theo ý Thiên Chúa và Giáo hội muốn, dù phải trả giá như Chúa Giêsu trong cộc thương khó.


Mục Vụ Tháng 6, 2018